16 czerwca w Kampinoskim Parku Narodowym odbyła się konferencja prasowa „Walczymy z suszą w Kampinoskim Parku Narodowym – postępy projektu Kampinoskie Bagna 2”. Dziękujemy dziennikarzom za liczną obecność oraz czas poświęcony zarówno podczas spotkania, jak i w trakcie sesji terenowej. Mogliśmy wspólnie zobaczyć efekty działań prowadzonych na rzecz ochrony kampinoskich mokradeł i porozmawiać o wyzwaniach związanych z narastającą suszą.
Susza coraz dotkliwiej dotyka rejon Kampinoskiego Parku Narodowego. W tym roku od stycznia do maja spadło deszczu i śniegu zaledwie około 40% tego co spada zazwyczaj. odnotowano już problemy z dostawą wody dla mieszkańców w gminach sąsiadujących z Parkiem, wysechł też Potok Bielański w Warszawie. Oznaką wyjątkowej suszy jest też fakt, że podlewanie upraw rolnych w okolicach Parku rozpoczęło się w tym roku już pod koniec kwietnia. Także ekosystemy Kampinoskiego Parku Narodowego cierpią z powodu suszy. Poziom wód podziemnych znacznie się obniżył, wyschło wiele oczek wodnych będących miejscem rozmnażania płazów, a bociany czarne kolejny rok mają młode tylko w jednym gnieździe. Czy uda im się je wykarmić?
Kampinoski Park Narodowy wraz z parterami aktywnie działa na rzecz przeciwdziałania skutkom suszy. Na początku tego roku odebrano pięć pierwszych bystrzy na kanale Łasica i Kanale Zaborowskim – głównych ciekach odwadniających Puszczę. Konstrukcje te spowalniają odpływ wód z parku i podnoszą jej poziom na mokradłach.
Te działania to przełom w ochronie kampinoskich mokradeł. Po wielu latach przygotowań, konsultacji społecznych i uzyskaniu stosownych pozwoleń, na głównych kanałach odwadniających puszczę pojawiły wreszcie urządzenia pozwalające na stałe retencjonowanie wody i spowolnienie jej ucieczki z puszczy- powiedziała Anna Wilińska, dyrektor Kampinoskiego Parku Narodowego.
Bystrza to wzorowane na naturze (nature based solution) urządzenia hydrotechniczne będące w istocie nasypami z kamieni i żwiru. Pomimo naturalnego wyglądu zarówno wielkość kruszywa, jak i kształt nasypu są precyzyjnie zaprojektowane przez inżynierów, tak by były one nie tylko trwałe, ale też zapewniały drożność dla migrujących ryb i innych organizmów wodnych.
Wybudowane bystrza stabilizują poziom wód podziemnych na obszarach w większości należących do Skarbu Państwa, głównie w zachodniej części Puszczy Kampinoskiej. Tam, gdzie spodziewane oddziaływanie bystrzy dochodzi do gruntów prywatnych, przeprowadzono z właścicielami stosowne konsultacje, a tam, gdzie właściciele wyrazili taką chęć, odkupiono ich grunty, łącznie niemal 80 ha.
Wybudowane bystrza stabilizują poziom wód podziemnych na obszarach w większości należących do Skarbu Państwa, głównie w zachodniej części Puszczy Kampinoskiej. Tam, gdzie spodziewane oddziaływanie bystrzy dochodzi do gruntów prywatnych, przeprowadzono z właścicielami stosowne konsultacje, a tam, gdzie właściciele wyrazili taką chęć, odkupiono ich grunty, łącznie niemal 80 ha.
Wstępne obserwacje i pomiary potwierdzają skuteczność bystrzy. Piętrzą one wodę na ok. 50 cm i pozwalają jej powoli rozlewać się po kampinoskich mokradłach. Dzięki temu na wiosnę dłużej obserwowaliśmy tu rozlewiska, a obecnie poziom wód gruntowych opada wolniej niż w innych rejonach Puszczy Kampinoskiej– powiedział Michał Miazga, prezes fundacji REC Polska, która budowała bystrza.
Oprócz bystrzy przeprowadzono także naturyzację prawie 4km cieków Puszczy. Ich proste koryta urozmaicono poprzez stworzenie namulisk, zatoczek przy brzegach, wysepek i zróżnicowanie głębokości dna. Działania te zwiększają różnorodność biologiczną siedlisk wodnych Puszczy Kampinoskiej i podnoszą ich odporność na suszę.
Warunki życia organizmów wodnych poprawiono także poprzez budowę 30 oczek wodnych. Są to ważne ekosystemy będące miejscem rozmnażania płazów i siedliskiem życia wielu rzadkich bezkręgowców chronionych w Dyrektywie Siedliskowej.
Budowa bystrzy, naturyzacja kanałów i kopanie oczek wodnych to elementy projektu LIFE „Kampinoskie Bagna 2”. W jego ramach do końca roku powstanie łącznie 13 bystrzy, zrenaturyzowanych zostanie 8,5 km cieków oraz powstanie 35 oczek wodnych. Prowadzony jest też wypas koników polskich, koszenie łąk, zwalczanie gatunków inwazyjnych, budowane są sztuczne gniazda dla ptaków drapieżnych i bocianów czarnych, prowadzona jest restytucja płazów i bezkręgowców wodnych i wiele innych działań.
Warunki życia organizmów wodnych poprawiono także poprzez budowę 30 oczek wodnych. Są to ważne ekosystemy będące miejscem rozmnażania płazów i siedliskiem życia wielu rzadkich bezkręgowców chronionych w Dyrektywie Siedliskowej.
Budowa bystrzy, naturyzacja kanałów i kopanie oczek wodnych to elementy projektu LIFE „Kampinoskie Bagna 2”. W jego ramach do końca roku powstanie łącznie 13 bystrzy, zrenaturyzowanych zostanie 8,5 km cieków oraz powstanie 35 oczek wodnych. Prowadzony jest też wypas koników polskich, koszenie łąk, zwalczanie gatunków inwazyjnych, budowane są sztuczne gniazda dla ptaków drapieżnych i bocianów czarnych, prowadzona jest restytucja płazów i bezkręgowców wodnych i wiele innych działań.
Projekt „Kampinoskie Bagna 2” (Ochrona i odtwarzanie mokradeł na terenie obszaru Natura 2000 „Puszcza Kampinoska”, LIFE 19/NAT/PL/000746) realizowany jest przez Kampinoski Park Narodowy, Fundację REC Polska, Szkołę Główną Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie oraz Urząd Marszałkowski Województwa Mazowieckiego. Projekt jest współfinansowany ze środków Instrumentu Finansowego Unii Europejskiej LIFE, Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej oraz Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Warszawie.